>>bestellen
Op dinsdag 20 oktober 1914 daagden vanuit Vladslo en Werken duizenden Duitse soldaten op in Esen. Ze hadden als order nog diezelfde dag de IJzer te overschrijden. In Esen zelf ondervonden ze nauwelijks tegenstand, maar vóór Diksmuide leden ze zware verliezen. Dit werd het dorp fataal.
De geestdriftige Duitse soldaten veranderden in woestelingen, die zich schuldig maakten aan een hele resem moord- en brandpartijen. Als vergelding werden in amper een paar dagen tijd zo’n vijftig onschuldige burgers moedwillig omgebracht. Woedende Duitsers beschuldigden boeren op de troepen geschoten te hebben en maakten hen met de bajonet af. Gezinnen op de vlucht werden meedogenloos neergekogeld. Een jongen van 15 zag hoe een zelfverklaard executiepeloton vier van zijn vrienden neerschoot en hoe één ervan, nog levend, werd begraven. Op de grens tussen Esen en Diksmuide stuurden ze onschuldige burgers dwars over het front een zekere dood tegemoet.
Vanaf 24 oktober begonnen Duitse soldaten de doodsbange bevolking in de brouwerij Costenoble op te sluiten, bevreesd als ze waren dat ze spioneerden voor het Belgisch leger. Vier weken lang zaten 460 mannen, vrouwen en kinderen in onmenselijke omstandigheden gevangen.
De "Duitse furie" in augustus 1914 – zoals in Visé, Andenne en Leuven – had het land en zelfs de wereld geschokt. Het drama in Esen haalde nooit de pers en raakte nauwelijks bekend. In de standaardwerken over de Eerste Wereldoorlog in België wordt er zelfs geen melding van gemaakt. In het boek La Belgique et la Guerre Mondiale (1928) stelde de eminente professor Henri Pirenne dat de Duitsers in oktober 1914 nergens nog terreur zaaiden. Een bewering die professor Sophie de Schaepdrijver ongecontroleerd overnam in De Groote Oorlog (1997). Meteen lieten deze historici een rist zware oorlogsmisdaden blauwblauw.
Deze uitgave biedt een stevige en noodzakelijke correctie. Aan de hand van authentieke getuigenissen brengen Siegfried Debaeke en Luc Ervinck (die in 2000 overleed) een nauwkeurig en beklemmend verslag van een meedogenloze mensenjacht.
Een zomers beeld van de brouwerij Sint-Henricus van Aloïs Costenoble ca. 1910 (nu De Dolle Brouwers), met links de woning van de familie Costenoble en rechts de onderkelderde brouwerijgebouwen.
Einde oktober, begin november 1914 hielden Duitse soldaten er honderden Esenaars gevangen.
Uit verdriet voor haar zoon Peter, die op 23 oktober 1914 voor Diksmuide sneuvelde, ontwierp Käthe Kollwitz Het Treurende Ouderpaar. Op 24 juli 1932 werden de beeldhouwwerken aan de ingang van de begraafplaats op het Roggeveld opgesteld, waar Peter begraven lag. Links Karl en Käthe Kollwitz.
Het drama van Esen
De genadeloze slachtpartijen van oktober 1914
Siegfried Debaeke en Luc Ervinck
Paperback
192 blz., 24 op 16 cm
130 illustraties
19,95 EUR