Hitler 14-18
Het boek Hitler 14-18, een lijvig werk dat binnen enkele maanden verschijnt, zal het verhaal brengen van soldaat Hitler in de Eerste Wereldoorlog, en dus ook over zijn verblijf in
de Westhoek. Daarnaast toont het werk de onuitwisbare invloed aan die deze oorlogservaring had op de man die het Duitse volk uiteindelijk in een tweede wereldoorlog meesleurde.
Hierbij gaat auteur Siegfried Debaeke niet over één nacht ijs. Hij verrichtte grondig en kritisch bronnenonderzoek. Over niemand is nu eenmaal meer geschreven dan over Hitler.
Over niemand zijn - bewust of onbewust - meer mythes de wereld ingestuurd. En over niemand zijn
meer mythes en uit de lucht gegrepen verhalen ongecontroleerd overgenomen.
In Hitler 14-18 maakt Siegfried Debaeke brandhout maken van een resem fictieve en soms ideologisch
gekleurde beweringen, die zelfs in uitgaven van gerenommeerde historici slopen. Door deze kritische en onbevooroordeelde werkwijze werpt de auteur een nieuw licht op
ingrijpende gebeurtenissen uit Hitlers leven en op bepaalde aspecten van zijn persoonlijkheid. Een boek om naar uit te kijken!
Oorlogsschilderijen
Siegfried Debaeke kwam in september 2006 in de (nationale en buitenlandse) pers naar aanleiding van de verkoop van eenentwintig aquarellen en schetsen die werden toegeschreven aan Adolf Hitler. Debaeke bewees dat de werken die het Britse veilinghuis Jefferys onder de hamer bracht stuk voor stuk vervalsingen waren.Volgens het veilinghuis maakte Hitler deze werken als soldaat tijdens de Eerste Wereldoorlog. Zeventig jaar lang lagen ze in een koffer op een Belgische zolder ergens dichtbij de Franse grens. Ze vertonen de typische kenmerken van andere Hitlerwerken en sommige hebben een herkenbare handtekening, aldus het veilinghuis uit Loswithiel in het zuidoosten van Engeland. De verkoop van de aquarellen en schetsen - de grootste meten 20 bij 25 centimeter, de kleinste hebben de grootte van een postkaart - zou tot 3.000 pond kunnen opleveren, ongeveer 4.400 euro, zo schatten de veilingmeesters. De Britse Sunday Telegraph ziet het grootser en spreekt over een mogelijke opbrengst van 100.000 pond.
Vermeende Hitlerschilderijen gaan inderdaad vlot van de hand, aldus Siegfried Debaeke. Zo verkocht het Milanese veilinghuis Finarte in 1987 twee Hitlerschilderijen voor 7.400 euro het stuk. Een veilingmeester in West Yorkshire, Andrew Hartley Fine Art, klopte in 1992 twee werken af op 4.300 euro het stuk. En in 2005 haalden Hitleraquarellen via de Oostenrijkse veilingsite Ebay tot 4.500 euro.
Meer valse dan echte Hitlers
Volgens Siegfried Debaeke bestaan er evenwel honderden valse Hitlers. De eerste vervalsingen doken reeds in 1935 in Duitsland op. Gelijklopend met Hitlers groeiende faam stegen ook de prijzen van zijn kunstwerken. Die had hij voor het grootste deel gemaakt in de jaren 1909-1914, toen hij in Wenen en vanaf 1913 in München als kunstschilder aan de kost kwam.Einde 1936 vloog de 52-jarige vervalser, Reinhold Hanisch, tegen de lamp. Hij werd veroordeeld voor “het vervalsen van kunstwerken op grote schaal” tot een gevangenisstraf.
De tweede grote vervalser dook op in de jaren zestig, met name Konrad Kujau, de man die in 1983 het weekblad Stern met vervalste Hitlerdagboeken oplichtte. De meester-vervalser creëerde vele tientallen tekeningen en schilderijen met Hitlers signatuur. Ze vonden gretig aftrek bij fervente verzamelaars van “Hitlerkunst”, zoals lord Henry Thynne, de zesde markies van Bath, en de Texaanse miljonair Billy F. Price. Deze laatste publiceerde in 1983 een luxueus boek Adolf Hitler als Maler und Zeichner met liefst 723 Hitlers, die zich wereldwijd, in archieven en private verzamelingen bevonden. Kort na het verschijnen raakte bekend dat het boek minstens 170 Kujau-vervalsingen telde!
Om de zoveel jaren duikt er, als een monster van Loch Ness, ook een oorlogswerk op dat toegewezen wordt aan
soldaat Adolf Hitler. Zo kwam een Izegemse industrieel in de jaren zeventig op de proppen met het portret van een
plattelandsmeisje, dat Hitler in 1917 zou geschilderd hebben. Het meisje moest niemand minder voorstellen dan Hitlers
oorlogslief en het portret zou in het West-Vlaamse Ardooie geschilderd zijn. Toen de Duitse professor en Hitlerbiograaf Werner Maser
in 1977 het verhaal bevestigde en er nog bij vertelde dat het lief, ene Charlotte Lobjoie, in 1918 bevallen was van Hitlers zoon,
liep de pers storm. Bladen als Paris-Match, Stern, Der Spiegel en The New York Times stortten zich op de sensationele story en het
historische portret. Ook buitenlandse tv-stations, tot een ploeg van de Tokyo Broadcasting System toe, vonden de weg naar het West-Vlaamse Izegem.
“De gretige overname van dergelijke indianenverhalen in de pers blijft me verbazen,” zegt auteur Siegfried Debaeke.
“Ook vandaag nemen kranten de perscommuniques van het Britse veilinghuis Jefferys klakkeloos over. Geen enkele journalist plaatst zelfs
vraagtekens bij de authenticiteit van de 21 schilderijen.”
Hitler kon beter
Een achttal schilderijen wist het veilinghuis Jefferys te lokaliseren, zo zien we op hun website. Het gaat om dorpen die zich ten zuiden van Valenciennes bevinden. Welnu, een bezoek aan deze dorpen leerde Debaeke dat de plaatsen en gebouwen op de schilderijen er in de verste verte niet mee overeenstemmen. Dat verbaasde hem geenszins.In tegenstelling tot Hitlers authentieke oorlogswerken tonen deze 21 nergens een spoor van oorlog: geen soldaat, geen ruïne, niets.
Eén keer zien we op een schilderij een jaartal vermeld, maar dan wel afgekort tot twee cijfers, nl. “ 17 ”. Daartegenover staat dat Hitler steevast, zoals het de gewoonte was begin 20ste eeuw, het volledige jaartal noteerde.
Zelfs de steeds terugkerende handtekening “A. Hitler” verraden dat hier een vervalser aan het werk is die een bepaalde handtekening van Hitler secuur wou kopiëren. Indien Hitler al signeerde, dan deed hij dat niet consequent met één bepaalde handtekening.
Dat soldaat Hitler geen enkele maal de namen van de plaatsen en dorpen op de voor- of keerzijde van zijn schilderijen zou vermeld hebben, is eveneens onwaarschijnlijk. Alweer omdat hij zijn (authentieke) oorlogswerken en soms ook zijn werken uit Wenen en München wel lokaliseerde.
En last but not least, geen enkele van de aangeboden aquarellen vertonen zijn typisch realistische stijl. Vooral het monumentale sprak hem aan. De kunstenaar Hitler schilderde gebouwen en stadszichten zo waarheidsgetrouw en precies mogelijk, als iemand die vooral oog had voor architectonische schoonheid. Daarom maakte hij ook geregeld schetsen in potlood alvorens zijn onderwerp in waterverf om te zetten. Ofwel kopieerde hij nauwgezet zichten van andere schilderijen, etsen of foto's. Aan creatief werken of improvisatie had Hitler een broertje dood.
In de bewuste 21 werken vinden we geen spoor terug te vinden van zijn typisch architecturaal detailwerk, aldus Siegfried Debaeke. “Hitler was weliswaar geen groot kunstenaar, doch hij kon in elk geval heel wat beter dan deze kladpotterij.”
Het boek Adolf Hitler in de Eerste Wereldoorlog verschijnt in het najaar van 2009. Van zodra de publicatiedatum bekend is, wordt dit op deze website vermeld. Waarschijnlijk wordt het een editie op beperkte oplage. Als u uw gegevens doorstuurt via het formulier Stel mij op de hoogte zullen wij u hierover verder informeren.
Siegfried Debaeke (1964), licentiaat Politieke Wetenschappen, is uitgever van De Klaproos en schreef reeds diverse boeken over de Eerste Wereldoorlog, zoals Het drama van de Dodengang (1998), Vluchten voor de Grote Oorlog (2004, uitverkocht) en De dood met de kogel (2008).